Bình luận

Góc nhìn pháp lý từ vụ thảm sát kinh hoàng tại Hà Nội

 
Thời gian vừa qua truyền thông liên tục đưa tin về vụ thảm sát kinh hoàng tại Đan Phượng, Hà Nội, khi Nguyễn Văn Đông (SN 1966, ở xã Hồng Hà) vác dao sang nhà em trai truy sát khiến 4 người chết, 1 người bị thương nặng.

Nạn nhân là ông Nguyễn Văn Hải (47 tuổi, em trai Đông) và con gái là Nguyễn Thị Bắc (SN 1991) tử vong tại chỗ, bà Doãn Thị Việt (vợ anh Hải) và cháu Nguyễn Hà My (14 tháng tuổi) tử vong tại bệnh viện. Còn chị Đỗ Thị Nhung (con dâu ông Hải) đã qua cơn nguy kịch vẫn đang điều trị tại bệnh viện. Cũng theo lời khai của kẻ thảm sát, biết mình gây ra án mạng, y đã nghĩ tới tự tử nhưng chưa kịp thực hiện thì bị công an bắt.

Ngày 1/9, cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Hà Nội đã khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam 4 tháng đối với Nguyễn Văn Đông  về tội Giết người.

Tội giết người được quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 với mức án cao nhất là tử hình:

Điều 123. Tội giết người

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;

b) Giết người dưới 16 tuổi;

c) Giết phụ nữ mà biết là có thai;

d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;

h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;

k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;

l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;

m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;

n) Có tính chất côn đồ;

o) Có tổ chức;

p) Tái phạm nguy hiểm;

q) Vì động cơ đê hèn.

2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

Chủ thể

Chủ thể của tội phạm nói chung và Tội Giết người nói riêng là con người có đủ điều kiện để có lỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội. Người có đủ điều kiện để có lỗi, trở thành chủ thể của tội phạm phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự - năng lực nhận thức được ý nghĩa xã hội của hành vi và năng lực điều khiển hành vi theo đòi hỏi tất yếu của xã hội.

Theo quy định tại Điều 21 BLHS năm 2015 thì tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự là tình trạng của người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình. Người nào tuy mắc bệnh tâm thần, nhưng không mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì không được coi là trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự. Đây thực chất là trường hợp năng lực trách nhiệm hình sự hạn chế - một tình tiết giảm nhẹ được quy định tại điểm l khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015.

Khách thể

Khách thể của Tội Giết người là quan hệ nhân thân, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người.

Mặt khách quan

Hành vi khách quan

Hành vi khách quan của Tội Giết người được thực hiện qua hành động hoặc không hành động. Hành động phạm tội giết người là hình thức của hành vi khách quan làm biến đổi tình trạng bình thường của đối tượng tác động của tội phạm, gây thiệt hại cho khách thể của tội phạm - quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người, qua việc chủ thể làm một việc bị pháp luật cấm. Không hành động phạm tội giết người là hình thức của hành vi khách quan làm biến đổi tình trạng bình thường của đối tượng tác động của tội phạm, gây thiệt hại cho khách thể của tội phạm - quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người, qua việc chủ thể không làm một việc mà pháp luật yêu cầu phải làm mặc dù có đủ điều kiện để làm.

Hậu quả

Hậu quả của Tội Giết người là thiệt hại do hành vi phạm tội giết người gây ra cho quan hệ nhân thân, cho quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người.

Thiệt hại này được thể hiện dưới dạng thiệt hại về thể chất - hậu quả chết người khác. Nghiên cứu hậu quả của Tội Giết người có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định thời điểm tội phạm hoàn thành. Vì Tội Giết người là tội phạm có cấu thành vật chất nên thời điểm hoàn thành của tội phạm này là thời điểm nạn nhân đã chết sinh vật - giai đoạn cuối cùng của sự chết mà ở đó sự sống của con người không gây ra và cũng không có khả năng hồi phục.

Mặt chủ quan

Lỗi của người phạm tội giết người có thể là lỗi cố ý trực tiếp hoặc lỗi cố ý gián tiếp. Theo quy định tại Điều 10 BLHS năm 2015 thì lỗi cố ý trực tiếp giết người là lỗi trong trường hợp người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, nhiều khả năng hoặc tất yếu làm nạn nhân chết nhưng vẫn mong muốn nạn nhân chết. Lỗi cố ý gián tiếp giết người là lỗi trong trường hợp người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, có thể làm nạn nhân chết, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc hoặc chấp nhận hậu quả nạn nhân chết.

Với vụ án của Nguyễn Văn Đông, bản chất là người có tính tình nóng nảy, hung hãn, sự ức chế tâm lý do thù tức, hằn học, mâu thuẫn trong gia đình có thể đã biến thành động cơ phạm tội, thúc đẩy đối tượng Đông tìm đến bạo lực như một cách duy nhất để giải tỏa sự dồn nén cảm xúc bên trong.

Hành vi của Nguyễn Văn Đông có  thể có tới 03 tình tiết tăng nặng:

+ Giết 2 người trở lên (Điểm a Khoản 1 Điều 123- 4 người đã chết),

+ Giết người dưới 16 tuổi (Điểm b Khoản 1 Điều 123 – cháu Nguyễn Huyền My 14 tháng tuổi);

+ Có tính chất côn đồ ( Điểm n Khoản 1 Điều 123).

Hành vi của đối tượng Đông gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gây tang thương, mất mát cho gia đình người bị hại, gây mất an ninh trật tự trên địa bàn và gây hoang mang, bất bình trong dư luận cả nước nên cần phải xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.

Nếu đối tượng phạm tội có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, với hành vi giết người rất dã man tàn bạo, bất chấp đạo lý làm người thì đối tượng có thể đối mặt với hình phạt cao nhất là tử hình. nếu bị can bị bệnh tâm thần hạn chế nhận thức và năng lực điều khiển hành vi trước, trong và sau khi phạm tội thì vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội Giết người. Tuy nhiên hành vi phạm tội của bị can sẽ được giảm nhẹ một phần hình phạt do bị bệnh tâm thần hạn chế nhận thức điều khiển hành vi.

Thiết nghĩ, mọi mâu thuẫn trong xã hội nên được giải quyết trên tinh thần thương lượng, hòa giải. Khi các bên không thể tìm thấy tiếng nói chung thì phải nhờ đến sự can thiếp của pháp luật, để tránh những hậu quả nghiêm trọng như trên. Sau tất cả, nỗi đau mất mát vẫn còn đó, pháp luật công bằng nghiêm minh sẽ có hình phạt thích đáng cho kẻ thủ ác. 

Xem thêm tin khác...