Bình luận

Những quy định mới về bảo hiểm xã hội, tiền lương trong năm 2020

 
 Cập nhật những nội dung thay đổi về Luật Bảo hiểm xã hội và chính sách về tiền lương năm 2020 là điều quan trọng mà người lao động cần lưu ý để nắm được những quyền lợi cơ bản và thực hiện đúng quy định.

I.           Chính sách về Bảo hiểm xã hội

1.          Phát hành thẻ bảo hiểm y tế điện tử 

Căn cứ vào điểm g, khoản 5, Điều 42 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP ban hành ngày 17/10/2018, từ ngày 01/01/2020, cơ quan Bảo hiểm xã hội phải phát hành thẻ bảo hiểm y tế điện tử cho người tham gia Bảo hiểm Y tế (BHYT). Nội dung thay đổi này được nhận định là bước tiến mới, mang nhiều lợi ích trong quá trình quản lý và tham gia BHYT.

Cụ thể, cơ quan BHXH sẽ dễ dàng quản lý quỹ BHYT, hạn chế được tình trạng mượn thẻ, trục lợi từ BHYT. Các cơ sở khám chữa bệnh sẽ rút ngắn thời gian, đơn giản hóa quy trình khi kiểm tra thông tin thẻ của người khám bệnh. Đối với người tham gia BHYT, quá trình khám và chữa bệnh sẽ dễ dàng, thuận tiện hơn, giảm bớt nỗi lo khi bị rách hoặc hỏng thẻ BHYT.

2.          Vấn đề thay thế sổ BHXH bằng thẻ 

Căn cứ vào khoản 2, Điều 96 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, sổ Bảo hiểm xã hội năm 2020 sẽ được thay thế bằng thẻ BHXH. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, cơ quan Bảo hiểm chưa có thông tin hay văn bản hướng dẫn việc chuyển đổi này.

3.          Thay đổi điều kiện về độ tuổi hưởng lương hưu của người lao động

Theo điểm a, khoản 1, Điều 55 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, kể từ năm 2020, lao động nam 55 tuổi và lao động nữ 50 tuổi và khả năng lao động bị suy giảm 61% thì mới được hưởng lương hưu. Quy định hiện hành là nam 54 tuổi và nữ 49 tuổi, khả năng lao động suy giảm 61%. Như vậy, quy định về độ tuổi hưởng chế độ hưu trí đã tăng thêm 1 tuổi so với hiện tại.

4.          Thay đổi điều kiện và mức tính hưởng lương hưu đối với lao động nam

Theo điểm a, khoản 2, Điều 56 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trong năm 2020, lao động nam được hưởng lương hưu nếu đã từng có 18 năm tham gia BHXH. Mức tính hưởng lương hưu được tính bằng 45% tiền lương tham gia bảo hiểm trung bình tháng.

5.          Điều chỉnh tiền lương trung bình tháng để hưởng trợ cấp 1 lần, lương hưu

Theo khoản 1, Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, kể từ 01/01/2020 đến 31/12/2024, người lao động tham gia bảo hiểm thì khi tính lương hưu sẽ căn cứ vào mức lương trung bình tháng của 20 năm gần nhất trước khi về hưu. Điều chỉnh này giúp người lao động được hưởng quyền lợi cao hơn khi nghỉ hưu.

6.          Hoàn tất việc quản lý Bảo hiểm xã hội bằng dữ liệu điện tử

Căn cứ vào khoản 2, Điều 9, Luật Bảo hiểm xã hội 2014, cơ quan Bảo hiểm phải hoàn thành việc quản lý Bảo hiểm xã hội năm 2020 bằng dữ liệu điện tử. Đây được coi là xu thế tất yếu của hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhằm bắt nhịp với công nghệ hiện đại, rút ngắn thời gian và giảm bớt các thủ tục giấy tờ.

Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý, vận hành của cơ quan BHXH sẽ giúp dữ liệu được đồng bộ và cập nhật kịp thời. Các thủ tục hưởng chế độ, quyền lợi của người lao động sẽ được thực hiện nhanh chóng, thuận tiện. Cơ quan BHXH sẽ dễ dàng kiểm soát và hạn chế tình trạng gian lận, trục lợi.

Năm 2020 chỉ còn cách thời điểm hiện tại chưa đầy 3 tháng. Vì vậy, người tham gia BHXH, doanh nghiệp đóng Bảo hiểm cho người lao động, cơ quan Bảo hiểm, ... cần sớm cập nhật các thay đổi mới nhất để có thể nắm bắt thông tin và sẵn sàng cho lộ trình thực hiện chuyển đổi theo đúng quy định của Luật BHXH.

7.          Doanh nghiệp được đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức thấp hơn

Đây là nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 58/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 27/05/2020 và có hiệu lực từ ngày 15/07/2020. Hiện nay, hàng tháng, người sử dụng lao động phải đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức 0,5% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động (NLĐ). Song tới đây, người sử dụng lao động (NSDLĐ) sẽ được đề xuất mức đóng giảm xuống còn 0,3% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nếu đáp ứng được các điều kiện theo quy định.

a.          Theo quy định tại Điều 5 của Nghị định 58/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp hoạt động trong các ngành nghề có nguy cơ cao về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được áp dụng mức đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thấp hơn bình thường nếu bảo đảm các điều kiện sau đây:

-             Trong vòng 03 năm tính đến thời điểm đề xuất không bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi vi phạm pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội;

-             Thực hiện việc báo cáo định kỳ tai nạn lao động và báo cáo về an toàn, vệ sinh lao động chính xác, đầy đủ, đúng thời hạn trong 03 năm liền kề trước năm đề xuất;

-             Tần suất tai nạn lao động của năm liền kề trước năm đề xuất phải giảm từ 15% trở lên so với tần suất tai nạn lao động trung bình của 03 năm liền kề trước năm đề xuất hoặc không để xảy ra tai nạn lao động tính từ 03 năm liền kề trước năm đề xuất.

b.          Hồ sơ đề xuất được áp dụng mức đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thấp hơn bình thường được quy định tại Điều 6 của Nghị định 58/2020/NĐ-CP, gồm:

-             Văn bản đề nghị quy định theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 58/2020/NĐ-CP.

-             Bản sao chứng thực Báo cáo đánh giá công tác an toàn, vệ sinh lao động và giảm tần suất tai nạn lao động được thực hiện bởi tổ chức đánh giá an toàn, vệ sinh lao động quy định tại Điều 7 Nghị định 58/2020/NĐ-CP. Báo cáo đánh giá công tác an toàn, vệ sinh lao động và giảm tần suất tai nạn lao động quy định theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 58/2020/NĐ-CP.

c.      Thời hạn áp dụng mức đóng thấp hơn mức đóng bình thường và Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp quy định tại Điều 9 Nghị định 58/2020/NĐ-CP

-             Thời hạn thực hiện mức đóng theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định 58/2020/NĐ-CP là 36 tháng, kể từ tháng quyết định áp dụng mức đóng có hiệu lực.

-             Trong vòng 60 ngày trước ngày hết thời hạn áp dụng mức đóng theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 58/2020/NĐ-CP, nếu người sử dụng lao động vẫn có nhu cầu tiếp tục mức đóng thấp hơn mức đóng bình thường vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động thì lập 01 bộ hồ sơ theo quy định tại Điều 6 và thực hiện đề nghị theo quy định tại Điều 8 Nghị định 58/2020/NĐ-CP.

8.          Bổ sung thêm giấy tờ trong hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Nghị định số 61/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 28/2015/NĐ-CP về bảo hiểm thất nghiệp sẽ có hiệu lực từ ngày 15/07/2020. Nghị định này đã bổ sung thêm 3 loại giấy tờ có thể sử dụng trong hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Cụ thể:

-             Xác nhận của người sử dụng lao động (NSDLĐ) trong đó có thông tin của NLĐ; loại hợp đồng lao động (HĐLĐ) đã ký; lý do, thời điểm chấm dứt HĐLĐ.

-             Xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc doanh nghiệp, hợp tác xã giải thể, phá sản hoặc quyết định bãi nhiệm, miễn nhiệm, cách chức đối với các chức danh được bổ nhiệm trong trường hợp NLĐ là người quản lý doanh nghiệp, quản lý hợp tác xã.

-             Văn bản xác nhận của Sở Kế hoạch và Đầu tư về việc người lao động không có giấy tờ xác nhận về việc chấm dứt HĐLĐ do đơn vị sử dụng lao động không có người đại diện theo pháp luật.

II.          Chính sách về tiền lương: Chưa tăng mức lương cơ sở và lương hưu từ ngày 1/7/2020

Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV vừa qua, Quốc hội đã quyết định chưa tăng lương cơ sở từ 01/07/2020. Như vậy, lương cơ sở của cán bộ, công chức, viên chức, lương hưu... vẫn giữ ở mức 1.490.000 đồng/tháng, đi cùng đó là các khoản khác tính theo lương cơ sở cũng sẽ giữ nguyên. Ngoài ra, Quốc hội cũng giao Chính phủ, căn cứ tình hình thực tế để chủ động báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thời điểm điều chỉnh mức lương cơ sở.

Xem thêm tin khác...