Bình luận

Xử lý nghiêm hành vi mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ

 

Trong dịp Tết Nguyên đán, nhiều người vẫn chưa nắm rõ Nghị định 137/2020 về việc loại pháo hoa nào được phép đốt trong các dịp lễ, tết, sinh nhật... và sử dụng sao cho đúng luật.

Nghị định số 137/2020/NÐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý, sử dụng pháo, trong đó các cơ quan, tổ chức, cá nhân khi sử dụng pháo hoa chỉ được mua tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa của Bộ Quốc phòng. Mặc dù Nghị định đã nêu rõ nhưng nhiều người vẫn cố tình hiểu sai và cho rằng sau khi Nghị định có hiệu lực sẽ được đốt các loại pháo.

Về vấn đề này, Ðại tá Vũ Minh Hùng, Trưởng phòng Hướng dẫn quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an) cho biết, tại điểm a, khoản 1 điều 3 Nghị định 137/2020/NÐ-CP nêu rõ: "Pháo nổ là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện gây ra tiếng nổ hoặc gây ra tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng mầu sắc trong không gian. Pháo nổ gây ra tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng mầu sắc trong không gian được gọi là pháo hoa nổ". Như vậy, pháo nổ ở đây bao gồm pháo nổ và pháo hoa nổ, trong đó, pháo nổ là loại pháo có chứa thuốc pháo nổ, khi sử dụng gây ra tiếng nổ; pháo hoa nổ là loại pháo có chứa thuốc pháo nổ, thuốc phóng, thuốc pháo hoa, khi sử dụng gây ra tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng mầu sắc trong không gian (pháo hoa nổ do lực lượng quân đội bắn vào các ngày lễ, Tết, sự kiện chính trị lớn của đất nước, được Thủ tướng Chính phủ cho phép). Tại khoản 1, điều 5 của Nghị định này cũng nghiêm cấm nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc chiếm đoạt, trừ trường hợp tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, cung cấp, vận chuyển, sử dụng pháo hoa nổ đối với các trường hợp quy định tại điều 11 Nghị định này. Theo điểm b khoản 1 điều 3 Nghị định thì: "Pháo hoa là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, mầu sắc trong không gian, không gây ra tiếng nổ". Như vậy, pháo hoa ở đây được hiểu là sản phẩm có chứa thuốc pháo hoa, khi sử dụng "đốt" chỉ phát ra hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, mầu sắc trong không gian và đặc biệt là không gây ra tiếng nổ. Ðối với loại pháo này, cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ thì được sử dụng trong các dịp lễ, Tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị… và chỉ được mua pháo hoa từ tổ chức, doanh nghiệp của Bộ Quốc phòng để sử dụng. Nghị định cũng quy định, người dân sử dụng pháo hoa phải "có đầy đủ năng lực hành vi dân sự", có nghĩa là người từ đủ 18 tuổi trở lên, không bị bệnh tâm thần, không bị tòa án tuyên mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự… Cũng theo Ðại tá Vũ Minh Hùng, từ nay đến Tết Nguyên đán, thực hiện sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội sẽ thành lập nhiều đoàn công tác đi kiểm tra thực tế tại các địa phương để ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, đốt pháo nổ và pháo hoa nổ trái phép.

Theo Ðại tá Bùi Văn Lua, Phó Cục trưởng Phòng chống ma túy và Tội phạm (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng), pháo nổ là mặt hàng cấm và được quản lý chặt chẽ bởi hệ thống văn bản pháp luật. Các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo nổ sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, để thực hiện trót lọt các hành vi vận chuyển, mua bán pháo trái phép, các đối tượng phạm tội thường cất giấu, trà trộn vào các loại hàng hóa tiêu dùng, hàng ký gửi, hàng nhập khẩu hoặc hoán cải phương tiện, cơi nới thùng xe; ngụy trang trong lưới, ngư cụ đánh cá của ngư dân để vận chuyển vào trong nước. Khi phát hiện có lực lượng chức năng kiểm tra, các đối tượng thả pháo xuống biển nhằm phi tang tang vật… Ðể ngăn chặn các HVVPPL về pháo nổ từ khu vực biên giới, nhất là khoảng thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chỉ đạo các đơn vị quán triệt và thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 138 quốc gia, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng về tăng cường đấu tranh phòng, chống ma túy và tội phạm, đặc biệt là đấu tranh với HVVPPL về pháo nổ. Thường xuyên chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, vùng biển, nhất là các khu vực cửa khẩu, đường mòn, lối mở. Chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, quản lý chặt chẽ địa bàn để kịp thời phát hiện, ngăn chặn bắt giữ, xử lý nghiêm các hành vi mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ. Tích cực vận động nhân dân tham gia phát hiện, tố giác HVVPPL liên quan đến pháo nổ. Tổ chức cho người dân ở các địa phương khu vực biên giới ký cam kết không đốt pháo, không tham gia mua bán, vận chuyển pháo lậu. Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng công an, hải quan,… để xác lập, đấu tranh chuyên án, vụ án liên quan đến pháo nổ...

Cùng với việc ngăn chặn pháo lậu từ khu vực biên giới thì việc ngăn chặn ngay trong nước cũng là nhiệm vụ trọng tâm. Về vấn đề này, theo Cục trưởng Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Hưng Yên Trần Tùng Lâm khẳng định, để tăng cường công tác phòng, chống mua bán, tàng trữ và vận chuyển trái phép các loại pháo trong dịp Tết Nguyên đán, lãnh đạo Cục QLTT tỉnh đã chủ động tham mưu cho Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Hưng Yên chỉ đạo các cơ quan chức năng trong tỉnh thực hiện các chuyên đề chống buôn lậu, chống mua bán, vận chuyển trái phép pháo, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Ngoài ra, lãnh đạo Cục QLTT ban hành kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường cuối năm 2020 và trước, trong và sau Tết Nguyên đán năm 2021. Chỉ đạo các đội QLTT kiểm tra, rà soát, thu thập thông tin để dự báo thị trường. Vận động các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh ký cam kết không tàng trữ, vận chuyển và kinh doanh trái phép pháo nổ, vật liệu nổ trên địa bàn tỉnh.

Việc đốt pháo nổ trái phép trong các ngày lễ, Tết tiềm ẩn nguy cơ rủi ro lớn sức khoẻ của người sử dụng cũng như những người xung quanh, gây bỏng da mặt, cháy lông mi, lông mày; bỏng kết giác mạc, rách kết giác mạc, xuất huyết nội nhãn. Những trường hợp chấn thương nặng sẽ gây di chứng suốt đời như mù loà, cụt ngón tay, cụt bàn tay, thậm chí gây chết người. Vào các dịp lễ, Tết số người bệnh bị tai nạn thương tích liên quan đến pháo đều đặc biệt tăng cao…

Các cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mới được sử dụng pháo hoa lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm, theo điều 17 Nghị định 137/2020/NĐ-CP. 

Các hành vi vi phạm về pháo nổ chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể xử lý theo điều 10 Nghị định 167/2013/NÐ-CP ngày 12-11-2013 của Chính phủ; điều 10 Nghị định 185/2013/NÐ-CP ngày 15-11-2013 của Chính phủ.

Trong trường hợp các cá nhân lợi dụng cơ hội để buôn bán pháo nổ sẽ bị truy cứu trách nhiệm vào Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm được quy định, hướng dẫn tại Điều 190 Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015.

Xem thêm tin khác...